צירים ומסמרים, פעולות במרחב - محاور ومسامير, نشاطات في الحيز


'צירים ומסמרים'
פעולות במרחב
1.3.18 – 20.1.2018

עדי סנדعدي ساند - Adi Sened
אוצרת: ענת לידרור

הפתיחה: שבת ה-20.1.18 ב- 11:00 בגלריית השלום במרכז האמנות המשותף

לאירוע בפייסבוק הצטרפו ושתפו כאן


התערוכה הנפתחת ב-20.1 במרכז האמנות המשותף גבעת היא תערוכת יחיד חדשה של עדי סנד.
בתערוכה זו סנד המוכר כאמן היוצר בעיקר אמנות אורבנית, מציג בגלריה ובסביבותיה, פעולות במרחב הכוללות:
ציור, פיסול, הצבה, התייחסויות ארכיטקטוניות, אפשרות תנועה והנעה ולראשונה בעבודותיו-אנימציה.

סנד מקיים יחסים מורכבים עם "הגבעה"; גבעת השלושה, הקיבוץ בו נולד ואותו עזבה משפחתו עוד בילדותו המוקדמת וגבעת חביבה, קמפוס רעיוני, מחקרי וחינוכי
בתוכו פועל מרכז האמנות המשותף וגלריית השלום.
סנד פעל במרחבי הגבעה באוקטובר האחרון לפני חצי שנה באירועי 'מתחת לפנס' הפרפורמרים.
סימניו מצויים בשטח, בקטן, הם מתגלים באופן בלתי צפוי למסתובב ים בשבילים.

צירים ומסמרים מציגה את סנד במכלול הרחב שלו. סוגי תנועותיו השונות במרחב ובזמן. בתנועות נוקשות וזורמות גם יחד, בהן ניתן לראות את עקרונותיו ועקשנותו הסיזיפיים, יחד עם עדינות ואינטימיות המעידות על רגישות גבוהה כל כך עד שנדמה לעיתים כי הן נמצאות בקצוות כחוטי עצבים חשופים (או קטועים).
 
הקופסונים, (דמויות אותן סנד מפתח כמעט שני עשורים, שרבוט מבוקר, שהחל מהפשטה של ריבוע מתוך מעטפה והואנש לכדי דמויות, ואריאציות ועולמות) לצד פיסול קרמי אישי עם מבע ראשוני אך בעל תחושת בשלות; ממורק, מלא בחללים פנימיים ו-'מקומות' להיעצר בהם לרגע. הם משלימים את ציוריו המגרדים את שכבות החשוף.
וביניהם, ישנן סביבות דאדיאסטיות. זהו פיסול שיש בו מרכיבים "רדי מיידים" אך גם כאן לוקח לעצמו סנד חופש לנוע בלי תלות בחלוקה (מלאכותית) למוכן, המטופל, שנערכה בו התערבות או שנברא יש מאין.

אמנותו האורבנית היא פעולה פיזית, אינטנסיבית, הדורשת זריזות, לעיתים טיפוס או השתחלות. בין מהירות פעולת הסטנסיל ברחוב לאיטיות המירוק והליטוש של החומר, יש רצון בתוך התנועה למצוא מקום, קן, זוגיות, זהות מקומית, חברה בעלת אתיקה ואסתטיקה חברתית ולקיימה על מורכבותה במובנה הפרטי, החברתי התרבותי והאמנותי.
ביסוד שאיפותיו "השאיפה לשינוי והתפתחות תרבותית, בממד הזמן, הנסמכת על חירות הרוח, המחשבה ובה ביקורת כתנאי להישג (מתוך אבני שפה וצופן, סנד 2013)

הוא אמן בתנועה, היוצר בתנועה, במרחב , ברחוב,  בזמן ובהתפתחות.


מקום: גלריית השלום, מרכז האמנות המשותף גבעת חביבה
שעות פתיחה: א'-ה' 9:00-16:00 ו'-ש' בתיאום מראש עם המשרד 
טל': 04-6372824 | artgvha@givathaviva.org.il


בהרחבה:

'צירים ומסמרים'
פעולות במרחב

עדי סנד המוכר כאמן היוצר בעיקר אמנות אורבנית, מציג בגלריה ובסביבותיה, פעולות במרחב הכוללות: ציור, פיסול, הצבה, התייחסויות ארכיטקטוניות, אפשרות תנועה והנעה ולראשונה בעבודותיו-אנימציה.
סנד מקיים יחסים מורכבים עם "הגבעה"; גבעת השלושה, הקיבוץ בו נולד ואותו עזבה משפחתו עוד בילדותו המוקדמת וגבעת חביבה, קמפוס רעיוני, מחקרי וחינוכי בתוכו פעול מרכז האמנות המשותף וגלריית השלום. סנד פעל במרחבי הגבעה באוקטובר האחרון לפני חצי שנה באירועי 'מתחת לפנס' הפרפורמרים. סימניו מצויים בשטח, בקטן, הם מתגלים באופן בלתי צפוי למסתובבים בשבילים.
חלק ניכר מפעולותיו מתרחשות במרחבים ציבוריים אך לא כולן. הוא פועל בין הטיפות, בין קווי גבול, בתחומים אפורים שבין הציבורי לפרטי, המחאתי לממסדי וגם ה"עיקרי" ל"שולי". אצלו, השולי לכאורה הוא העיקרי ולהיפך.
כפי שהוא נע בפעולותיו כך גם בין תחומים וחומרים, על ציר תנועה אחד, בהתייחסות מרכזית לקיים. היצירה כמעט אף פעם לא נולדת אצלו בחלל ריק (אם בכלל קיים דבר כזה). בראשית היה המקום והקיים הוא זה שמגרה אותו לפעולה.
הפעולה שנוצרת עליו מחפשת לרוב את המינימום הנדרש (למרות שלא ניתן להגדיר את סנד כמינימליסט). התפתחותה בהמשך מורחבת מעבר לסנד עצמו, היא  נמחקת או משתנה, בהיותה חשופה בציבורי. לעיתים היא קטליזטור לפעולות אמנותיות נוספות או פחות אמנותיות. היכן שהוא בדרך נוצרו ראקציות של ווינדול לעבודותיו של סנד, דבר מוכר בתחום האמנות האורבנית. לפעמים סנד מגיב חזרה, מצייר מעל, או אפילו מוונדל בעצמו לעצמו.
צירים ומסמרים מציגה את סנד במכלול הרחב שלו. סוגי תנועותיו השונות במרחב ובזמן. בתנועות נוקשות וזורמות גם יחד, בהן ניתן לראות את עקרונותיו ועקשנותו הסיזיפיים, יחד עם עדינות ואינטימיות המעידות על רגישות גבוהה כל כך עד שנדמה לעיתים כי הן נמצאות בקצוות כחוטי עצבים חשופים (או קטועים).

זהו גם הדיאלוג בין גברי לנשי הפועל מתוכו בטכניקות בהן עובד, באופן טיפולו במרחב ובתכני היחסים הבלתי נגמרים שבינו לבינה או בין היחס הבסיסי ביותר בין משהו לעוד משהו.
הקופסונים, (דמויות אותן סנד מפתח כמעט שני עשורים, שרבוט מבוקר, שהחל מהפשטה של ריבוע מתוך מעטפה והואנש לכדי דמויות, ואריאציות ועולמות) לצד פיסול קרמי אישי עם מבע ראשוני אך בעל תחושת בשלות; ממורק, מלא בחללים פנימיים ו-'מקומות' להיעצר בהם לרגע. הם משלימים את ציוריו המגרדים את שכבות החשוף.
וביניהם, ישנן סביבות דאדיאסטיות. זהו פיסול שיש בו מרכיבים "רדי מיידים" אך גם כאן לוקח לעצמו סנד חופש לנוע בלי תלות בחלוקה (מלאכותית) למוכן, המטופל, שנערכה בו התערבות או שנברא יש מאין.
זווית המבט הארכיטקטונית נמצאת בנקודת המוצא של סנד וביחס לזו, גם עבודות אלו הן סביבות, בקנה מידה קטן. למרות שאין אנו רגילים להתייחס אליהם כסביבות בקנה מידה כזה, ככאלו נוצרו.
הרחוב, המחאה וההתרחשות האפשרית הם אזורים בהם הוא מזהה קו תפר אותו הוא מרחיב למקום, מתחם, תחום, תחום אפור?
מ-'לאה פיל' ונגזרות הסימון על אוהלי המחאה החברתית ב-2011 בשדרות רוטשילד (כשמשהו ממנה מתרחש בימים אלו שוב, באותו מקום) ועד ל-'בריאת  המקומות' בפיסול קרמי.
אותם מקומות הם בעלי סימני זיהוי שלא ניתן להתעלם מהם: כאוכפים או כיצורים חיים בעלי רגליים וסימני זנב או שמא כחייזרים? הקערות שפוערות את פיהן, הציפורים או הקנים, המציעים מקום או חלל להיות בו , לנוח עליו או לצעוק בעזרתו.
הקופסונים משקפים בין השאר ביקורת על השפעתה של תרבות האמריקניזציה שישראל אימצה במשך שנים.  דרך דמויות גיבורי העל וגיבורי תרבות, מתגלות גם המסכות הרבות שאימצנו לעצמנו כחברה וכפרטים.
הקופסונים על קטיעותיהם ומוגבלויותיהם, הם אתה ואני ואנחנו. יחד עם זאת האינטימיות שורה בעבודות, קנה מידה קטן המכריח את הצופה להתקרב. שיוצר את היחסים הראשונים בהיררכיה שכאלו שבין היוצר לצופה.
אמנותו האורבנית היא פעולה פיזית, אינטנסיבית, הדורשת זריזות, לעיתים טיפוס או השתחלות. בין מהירות פעולת הסטנסיל ברחוב לאיטיות המירוק והליטוש של החומר, יש רצון בתוך התנועה למצוא מקום, קן, זוגיות, זהות מקומית, חברה בעלת אתיקה ואסתטיקה חברתית ולקיימה על מורכבותה במובנה הפרטי, החברתי התרבותי והאמנותי.
ביסוד שאיפותיו "השאיפה לשינוי והתפתחות תרבותית, בממד הזמן, הנסמכת על חירות הרוח, המחשבה ובה ביקורת כתנאי להישג (מתוך אבני שפה וצופן, סנד 2013)
הוא אמן בתנועה יוצר בתנועה, במרחב , ברחוב, בזמן ובהתפתחות.
סנד בעיני תופס מציאות ופועל עם הפנטזיה המעידה על המציאות, מושך אותנו בצחוק וברצינות, אל מבט המחפש להבין ולרפא. הבנה היא ריפוי שהוא ואולי אחרים זקוקים לו.
עיסוקו בריבוי פעולות קצרות ומהירות היוצרות את הטווח הארוך, המחפש לייצר אתיקה חברתית. "נגיעות במרחב הציבורי, המייצרות מציאות ולא רק דימוי, דאדא של התת מודעדע". עדי סנד
זהו מפתח להבנתו, אותו חיבור מקרי שאינו מקרי באותה מידה, היוצר יחסים ורבדי משמעויות אל תוך השיח העכשווי, סצנת האמנות הישראלית ותולדות האמנות, שאינו נותן חשיבות גדולה מדי לפעולה היוצרת אלא כולל את שכבר נעשה (הקיים) בשאיפה להוסיף אליו כמה שפחות על מנת להשפיע כמה שיותר.

ענת לידרור,

אוצרת
'محاور ومسامير'
نشاطات في الحيّز
عدي ساند

عدي ساند والمعروف كفنّان يتعامل بشكل خاص من الفنون الحضرية، يعرض في الجاليري ومحيطها نشاطات في الحيّز، والتي تشمل: الرسم، النحت، التركيب، والتعامل مع المعمارية، ولأول مرة يتعامل في أعماله مع إمكانية الحركة والتحريك – الأنمي.
يقيم ساند علاقات معقدة مع "الچِڤعا" (التلة)؛ "چِڤعات هشلوشا"، الكيبوتس الذي وُلد فيه وتركته أسرته في طفولته المبكرة، ومع "چڤعات حبيبة"، الكامبوس النظري، البحثي والتربوي، الذي ينشط فيه مركز الفنون المشتركة وجاليري السلام. نشط ساند في فضاءات "چڤعات حبيبة" في تشرين الأول الماضي، وقبل نصف سنة في إطار معرض "تحت المصباح" من خلال الأعمال الأدائية. وما زالت أثاره على الأرض، تنكشف على نحو غير متوقع للمتجولين في مسالك المكان.
الجزء الأعظم من أعماله يجري في الفضاءات العامة، ولكن ليس كلها. فهو يعمل بين القطرات، بين خطوط الحدود، في المجالات الرمادية بين العام والشخصي، الاحتجاجي والمؤسساتي، وأيضًا بين "المركزي" و"الهامشي"، وكأن الهامشي هو المركزي وبالعكس.
كما يتنقل من خلال نشاطاته بين المجالات والمواد، على محور واحد للحركة، عبر تعاطي رئيسي مع ما هو قائم. عمله الفنّيّ لا ينتج أبدًا في الفراغ (إذا تواجد هذا أصلًا). في البدء كان المكان، وما هو قائم هو الذي يحثه على العمل.
والعمل الناتج يبحث غالبًا عن الحد الأدنى المطلوب (ومع ذلك لا يمكن تعريف ساند كفنّان تقليلي). وفيما بعد يجري توسيع العمل بما يتجاوز ساند ذاته، فهو يُمحى أو يتغيّر بكونه مكشوفًا في الفضاء العام. ويكون (العمل) أحيانًا المُحفّز لنشاطات فنّيّة أخرى، أو أقل فنّيّة. في مكان ما، في الطريق، تنشأ تفاعلات من التخريبية لأعمال ساند، وهو الأمر المعروف كثيرًا في مجال الفنون الحضرية. في بعض الأحيان يتفاعل ساند من جديد مع تلك التفاعلات، فيرسم فوق التفاعل الحاصل، أو يمارس تخريبية إضافية على عمله.
"محاور ومسامير" يعرض ساند على نطاقه الأوسع. أنواع حركاته المختلفة في الحيّز والزمن. في حركات صارمة وانسيابية على حد سواء، يمكن أن نرى فيها مبادئه وعناده السيزيفي، سوية مع الرقة والحميمية كشاهد على حساسية عالية جدًا لدرجة تخيلهما أحيانًا وكأنهما تتواجدان في أطراف خيوط الأعصاب العارية (أو المبتورة).
هي أيضًا حوار بين الذكوري والنسائي الذي يعمل من خلاله بتقنيات مثل المعالجة، وطريقة معالجته للحيّز ومضامين العلاقات غير المتناهية بينه وبينها، أو بين العلاقة الأكثر أساسية بين شيء ما لشيء آخر.

"أقزام العلب" (الشخصيات التي يعمل ساند منذ أكثر من عقدين على تطويرها، خربشات محسوبة، بدأت من تجريد مربع داخل غلاف وتأنيسه على شكل شخوص، صيَغ وعوالم)، إلى جانب النحت الطيني الشخصي، ومع نظرة أولية أحاسيس النضوج؛ مصقول ومليء بالفراغات الداخلية و"أماكن" للتوقف عندها لبرهة. وهي تكملة لرسوماته التي تزيل طبقات المكشوف.
وبينهما، ثمّة بيئات دادية. نحت وبه عناصر "ناجزة"، وهنا أيضًا يعمل ساند بحرية للتنقل بين الانصياع للتقسيم (المُفتعل) بين الناجز والمُعالج، الذي تدخلت به يد الفنّان أو خُلق من العدم.
المنظور المعماري متواجد في نقط انطلاق ساند، وبالاستناد إليها فإن أعماله هذه هي بيئات بمقاييس صغيرة. ورغم عدم اعتيادنا على التعامل معها كبيئات بهذه المقاييس، فهي أنتجت بصفتها هذه.
الشارع، الاحتجاج والحيثيات المحتملة هي المناطق التي يتعرف فيها على خط التماس، وهو يوسعه إلى المكان، الموقع، المجال – مجال رمادي؟ من عمل الجرافيتي "ليئة پيل" (وهو تلاعب لفظي في الكلمة العبرية لهپيل التي تعني لإسقاط) المرتبط بالاحتجاجات الاجتماعية من صيف 2011 في شارع روتشلد وما تبعه من تأشير لخيم الاحتجاج (والذي نشهد بعض منه في هذه الأيام في المكان نفسه) وحتى عمل "خلق الأماكن" من مجال النحت الطيني.
لتلك الأماكن ملامح تشخيص لا يمكن تجاهلها: كسُرْج أو كمخلوقات حية ذات أقدام وعلامات ذنب، أو ربما مخلوقات غريبة؟ الأواني الفاغرة فاها، العصافير أو الأعشاش، والتي تقترح مكانًا أو فضاء للتواجد في، للاستراحة فيه، أو للصراخ من خلاله.
"أقزام العلب" تعكس، ضمن أمور أخرى، نقدًا حول تأثير الثقافة المتأمركة التي تتبناها إسرائيل منذ سنين. عن طريق شخصيات الأبطال وأبطال الثقافة، تنكشف أيضًا الأقنعة العديدة التي تبنيناها كمجتمع وكأفراد. "أقزام العلب"، رغم تقطيعها ومحدودياتها، هي أنت وأنا ونحن. مع ذلك، فإن الحميمة تكتنف أعماله، مقياسها الصغير يرغم المتلقي الاقتراب منها، مما ينتج العلاقات الأولية في التراتيبية بين الفنّان والمتلقي.
الفنون الحضرية هي عمل جسدي، مكثف، يتطلب الخفة، والتسلق أو التدلي أحيانًا. بين سرعة آلة نسخ الرسائل وبطء صقل وتلميع المادة، ثمّة إرادة داخل الحركة بإيجاد مكان، عش، زوجية، هويّة محلية، مجتمع أخلاقيات وجماليات مجتمعية على جميع تعقيداته بمفهومها الشخصي والاجتماعي والثقافي والفني.
في صلب تطلعاته "التطلع إلى التغيير والتطور الثقافي، في البعد الزمني، الذي يستند إلى حرية الروح، الفكر الذي يشكل فيه النقد شرطًا للتحقيق" (من: ركائز وشيفرة، ساند 2013).
إنه فنّان في حراك ينتج في الحركة، والحيّز، والشارع، والزمن والتطور.



بنظري، ساند يدرك الواقع ويعمل مع الاستيهام الذي يشهد على الواقع، يجذبنا بالضحك والجدية إلى النظرة التي تبحث عن الإدراك والتطبيب. الإدراك هو العلاج الذي ربما يحتاج الآخرين له.
انشغاله في تعدد الأنشطة القصيرة والسريعة التي تشكل المدى الطويل، والذي يبحث عن تشكيل اخلاقيات مجتمعية "اللمسات في الحيّز العام، التي تخلق واقعًا وليس تصويرً فقط، دادا اللاوعي"، عدي ساند.
هذه هي المفاتيح لفهمه، ذلك التواصل العرضي في الوقت ذاته، الذي يخلق العلاقات وطبقات المفاهيم داخل الخطاب الحالي، مشهد الفن الإسرائيلي وتاريخ الفنون، الذي لا يمنح أهمية كبيرة للعمل المُنتج، بل يشمل ما قد أنجز (قائم) يتطلع إلى إضافة أقل ما يمكن بغية التأثير على ما تبقى.

عنات ليدرور،

قيّمة المعرض